Filantropie

Liefde voor de mensheid. Zorgen voor mensen, voeden van mensen en de levenskwaliteit van mensen verbeteren. Dat is filantropie.

Filantropie

Origine

In het oude Griekenland schreef Aeschylus voor het eerst over filantropie. In ‘Prometheus geboeid’ vertelt hij hoe primitieve wezens in duistere grotten leefden. Altijd vreesden ze voor hun leven. De koning der goden, Zeus, besloot hen te vernietigen, maar Prometheus gaf hen twee geschrenken. Vuur en optimisme. Dat kwam voort uit Prometheus’ ‘philantropos tropos’, wat zoveel betekent als ‘menslievende aard’. Met het vuur konden mensen optimistisch zijn en met hun optimisme konden ze vuur gebruiken om hun levensomstandigheden te verbeteren. Het idee ‘liefde voor de mensheid’ werd belangrijk in Griekenland, en de oude Grieken begonnen het te zien als opvoedkundig ideaal, met het oog op ontwikkeling van zelfontplooiing van lichaam, ziel en geest op het hoogste niveau.

Gouden Eeuw

Nederland werd in de Gouden Eeuw een filantropisch land. In de middeleeuwen zorgden de kerken nog voor armen, maar steeds meer begonnen ook andere mensen en de staat te helpen. Rond 1800 kwam er een landelijke armenwet. Armenzorg werd een publieke dienst met recht op bijstand. Maar de uitvoering van de wet liep niet op rolletjes. Dit was de functie van kerken en in de armenwet van 1854 kregen zij weer de taken van voorheen.

Bijstand

Geld en vrijwilligers werden in de loop der jaren schaars en de armenzorg ging achteruit. In 1901 kwam een concept-armenwet, die streefde naar meer staatsinvloed op de armenzorg. Pas in 1912 kwam een armenwet die iets meer staatsinvloed toeliet. In 1965 werd de Algemene bijstandswet ingevoerd. Het ging goed met de Nederlandse welvaart. Maar in de jaren 80 werd het minder. Armoede nam toe en er kwamen steeds meer verzoeken om hulp.

Filantropie anno nu

Tegenwoordig bestaat de sector filantropie uit geldwervende fondsen, vermogens-fondsen, lokale wervende fondsen en kerken. De overkoepelende organisatie is SBF, Samenwerkende Brancheorganisaties Filantropie. Jaarlijks gaat er ongeveer 4,7 miljard euro in om. De aandacht voor filantropie is de laatste jaren groter geworden. De welvaart is gegroeid en het Nederlandse verzorgingsstelsel is meer gaan privatiseren. De Nederlandse overheid definieerd Filantropie als volgt: “Het vrijwillig geven van geld, goederen of inzet door particulieren, bedrijven en fondsen voor het goede doel”.