FM, Tijdschrift over Filantropie & Bestuur

FM’s Jaaroverzicht Filantropie 2009
22-12-2009

Auteur: Edwin Venema

Januari

Heidebrandje - Een klein publicitair heidebrandje aangestoken door Trouw: per gedoneerde euro zou 56 cent in de spaarpot van goede doelen verdwijnt. Conclusie van de misschien niet de beste krant van Nederland: goede doelen zijn schandalige oppotters en er zouden richtlijnen moeten komen voor reserves. Commentaar FM: dit is gedreutel van een dronken aarbei en die richtlijnen zijn er natuurlijk allang, maar het is toch ernstig! "Dit voorbeeld, in een reeks van vele, toont aan dat de goede doelen op het gebied van publieksperceptie-management voorlopig geen deuk in een pakje boter slaan. Bloemisten, kappers, kippenboeren en horeca-ondernemers investeren al jaren in collectieve voorlichting, maar in de goede doelenbranche - die bij uitstek leunt op het publieksvertrouwen - is het god voor ons allen en ieder voor zich."

Voorspelling - NGF-voorzitter Ramses Man glazenbolt in een ingezonden column: "Mijn voorspelling is dat 2009 het jaar gaat zijn waarin de fondsenwervingmarkt opeens een stuk drukker gaat worden. Uw organisatie zal qua fondsenwerving vanaf nu ook de concurrentie moeten aangaan met honderden zorginstellingen, universiteiten, politieke partijen, musea en theaters. Zij zullen in Nederland het komend jaar definitief de fondsenwervende markt op gaan komen."

Partin - De kleine particuliere hulporganisaties krijgen hun eigen koepel: Particulier Initiatief (Partin). FM vroeg mede-initiatiefneemster Annie Manders waarom niet aangesloten bij Partos: "We denken dat onze koepel meer oog zal hebben voor de belangen van de kleine hulporganisaties. Bovendien wil Partin ook meer aandacht besteden aan de problemen van de mensen in ontwikkelingslanden." Pardon? Wat doen de clubs van Partos dan?

Mailirritatie - Econometriste Merel van Diepen promoveert aan de Erasmus Universiteit op een onderzoek naar de invloed van de frequentie van direct mailingen op het geefgedrag van donateurs. Opvallende conclusie: een hogere irritatiegraad betekent niet dat minder wordt gegeven. En dat terwijl de salarissen en de vermaledijde strijkstok de donateur ook nog steeds dwars blijken te zitten. Er lekker op los mailen dan maar? Nou nee, tuttut, hoho, Van Diepen weet niet wat er gebeurt als alle fondsen nu opeens helemaal los zouden gaan. Aan extrapoleren brandt de kersverse doctor zich liever niet.

Verstrekkend vonnis? - Het Europees Hof van Justitie doet uitspraak in een proefproces aangespannen door een Duitse gever. In een vonnis met mogelijk verstrekkende gevolgen stelt het Hof dat gevers dezelfde belastingaftrek dienen te genieten bij een gift aan een buitenlands fonds, als wanneer in eigen land een bedrag wordt weggeven. FM vraagt aan fiscalist Marnix van Rij hoe het zit. Het voormalig CDA-orakel spreekt: "In de berichtgeving in de kranten wordt de indruk gewekt dat landen elkaars oordeel over al dan niet ANBI-waardig moeten overnemen. Dat is niet zo. Wanneer Griekenland zegt op basis van rommelige regelgeving ‘Dit is een ANBI' hoeft de fiscus in Nederland dat niet zomaar te accepteren. In Nederland zijn er negen voorwaarden waaraan een ANBI moet voldoen. En die zijn geldig voor zowel binnenlandse als buitenlandse instellingen."

Enquête - En weer is er een enquête over geefgedrag en vertrouwen. Dit keer de vierde editie van de jaarlijkse Onze Wereld-enquête. In januari denken nog hele volksstammen dat het met de crisis niet zo'n vaart zal lopen: maar liefst 70% van de door Onze Wereld geënquêteerden zegt dat de kredietcrisis geen gevolgen zal hebben voor het geefgedrag! Achteraf kijk je een koe in zijn kont, maar het is met terugwerkende kracht wel erg naïef.

Februari

WNF kapt met Essent - Als Essent wordt overgenomen door het Duitse RWE krijgt het WNF direct kloppende koppijn, want hoe verkoop je een partnership met een energiereus die het woord "duurzaamheid" zelfs niet kan spellen? Helemaal breken dus? Beetje zonde van de centen. WNF-directeur Johan van de Gronden maakt een omeletje zonder de eieren te breken: "RWE heeft laten weten op termijn leidend te willen zijn bij de verduurzaming van de energiesector in Europa. Het bedrijf staat daarmee voor een gigantische uitdaging. Het WNF is van harte bereid om een bijdrage te leveren aan dat proces."

Keur-soap (1) - Koepel ISF is het soebatten om een ‘klein keur' met het CBF spuugzat en kondigt nu vast een eigen keurmerk aan: goede doelenorganisaties kunnen vanaf 1 april het nieuwe Keurmerk Goede Doelen (KGD) aanvragen. De keuringen zullen worden uitgevoerd door het ECB (European Certification Bureau). De jaarlijkse kosten voor het KGD zullen maximaal €500 inclusief btw per jaar gaan bedragen. Een ultimatum? "Neu", zegt ISF-praeses Peter Helmer tegen FM: "wij streven oprecht naar één keurmerk en zijn daarover al heel lang, vanaf 2007, in gesprek met het CBF."

Keur-soap (2) - CBF-directeur Adri Kemps pokert krokodillentranen plengend mee: "Wij werken op dit moment zelf hard aan ontwikkeling van een speciaal CBF-certificaat voor kleinere doelen - overigens in een werkgroep waar het ISF helaas is uitgestapt. Dan hebben we straks dus een CBF Keur, een "klein keur" van het CBF, het nieuwe KGD en dan is er ook nog het ANBI-logo. En daar zit voor mij ook een bezwaar: eigenlijk is het huidige voorstel KGD niets meer dan een ANBI-pluspakket."

Keur-soap (3) - De koepel van grote goede doelen VFI - mede-eigenaar van het CBF-Keur door de vervlechting met haar Code Wijffels - deelt ook een tikkie uit. Directeur Gosse Bosma: "Sector en publiek zijn niet gebaat bij een tweede keurmerk...Ik denk dat het nu vooral belangrijk is dat de neuzen zo snel mogelijk weer dezelfde kant op staan. Zeker in het licht van de crisis, die ook de fondsen treft."

VSBfonds & de crisis - De klap die de crisis heeft toegebracht aan het VSBfonds blijkt nog groter dan eerst gedacht. Het fonds gaat donaties aan kunst en cultuur halveren. En van de 68 medewerkers komen er 33 op straat te staan. Door de Kamerleden Van der Ham (D66) en Leerdam (PvdA) zijn vragen gesteld over de kwestie aan minister Plasterk.

VSBfonds & de waarheid - En als je in de hoek zit waar de klappen vallen..FEM Business stelt dat directeur Joost van Lanschot niet de hele waarheid heeft gesproken over de aandelenportefeuille. In de loop van 2007 verkocht VSBfonds in eerste instantie 10 miljoen stukken Fortis. Maar uit onderzoek van het zakenblad zou blijken dat VSBfonds bij de aandelenemissie van Fortis eind 2007 juist 11 miljoen aandelen Fortis bijkocht. Van een structurele afbouw was - zoals in Nova beweerd - dus geen sprake. De aangekochte aandelen waren toentertijd 15 euro waard. Nu nog € 1,07: alleen op deze transactie ging dus al 150 miljoen euro door het putje. Reactie van het VSBfonds: "wij doen geen uitspraken over de precieze samenstelling van onze portefeuille". Wij zouden ook sprakeloos zijn.

Kuddegedrag - Cultureel antropoloog Dirk-Jan Koch schetst in zijn proefschrift een beeld van ontwikkelingsorganisaties die zich allemaal op dezelfde donor darlings storten. Waarom? NGO's laten zich vooral leiden door voorkeuren van de overheden waarvan zij op hun beurt geld ontvangen. Hoe dit kuddegedrag om te buigen? Koch: de gewone donateurs hebben heel wat meer macht dan zij wellicht denken. Zij kunnen de NGO's dwingen om meer naar donor orphans te kijken.

Op schoot - Irene Mol en het CBF: never the twain shall meet. Mol liet de VU onderzoek verrichten naar de publieksperceptie van het CBF Keur. De uitkomsten verrassen niet echt: donateurs blijken inderdaad niet precies te weten wat het keur inhoudt. Maar het onderzoek zorgt wel voor een cascade aan artikelen in de media. Mol schiet zelden met losse flodders: "Ik hoop dat het CBF serieus gaat zoeken naar een weg die leidt naar onafhankelijkheid. Want het CBF drijft nu grotendeels op gelden die binnenkomen via de keurmerkhouders. Eigenlijk is het CBF met handen en voeten gebonden aan de VFI. Men zit daar op schoot. Hoog tijd dat de taken wat duidelijker gescheiden worden."

Geen witwas - Nederland kan opgelucht ademhalen, want het is nu officieel: Nederlandse goede doelen worden niet gebruikt voor witwassen van crimineel geld of voor belastingontduiking. Dit blijkt uit een recente rapportage van de OECD (Organisation for Economic Co-Operation and Development). Het rapport signaleert wel een mondiale toename, met name in Argentinië, België, Canada, Italië, Noorwegen, Spanje, Engeland en de VS. Puntje van FM's kritiek: er was eigenlijk geen onderzoek; elk land moest gewoon een vragenlijstje invullen...beetje Bromsnor zoekt de boefjes.

Maart

Simulator - In deze maand lanceert de Fortis Foundation een MBO management simulatietool: de Wellsociety Simulator. Het simulatietool moet managers helpen tijdens hun oriëntatie op maatschappelijk betrokken ondernemen. Tijdens een Masterclass gaan 100 zakelijke relaties en 100 Fortis Retail Banking-directeuren de diepte in met de simulatie.

Dutch Science Foundation - Er komt een nieuw Fonds op Naam dat een extra impuls moet geven aan de private financiering van wetenschappelijk onderzoek. Dat maakt filantropie-hoogleraar Theo Schuyt bekend tijdens het seminar "Geven voor Weten". Het nieuwe fonds zal onder de naam Dutch Science Foundation door enkele particuliere major donors en vermogensfondsen worden gedragen.

Vrije postmarkt - De Eerste Kamer stemt in met de nieuwe Postwet, waardoor de postmarkt per 1 april 2009 helemaal vrij wordt. TNT Post heeft dan niet langer het alleenrecht om brieven tot 50 gram te bezorgen. Of deze liberalisering direct prijsvoordeel zal betekenen voor grote mailers onder de goede doelen, is nog maar zeer de vraag volgens Monique van Bijsterveld van VFI Inkoop. "Mijn verwachting is dat we ongeveer hetzelfde gaan meemaken als in 1996. Door de toenmalige liberalisering werden direct mail en periodieken ineens belast met BTW."

April

Vertrouwen zakt weg - De aprilmeting van het Nederlandse Donateurspanel weerspiegelt de crisis. Het donateursvertrouwen zakt nog verder onderuit. Dertig procent van de respondenten zegt te overwegen minder te gaan geven. Ten opzichte van december is er ook goed nieuws: meer mensen geven aan doelen te blijven steunen die zij belangrijk vinden. De persoonlijke band met goede doelen wordt genoemd als belangrijkste factor om te blijven geven. Onderzoekers René Bekkers en Sara Kinsbergen hebben met eerder verzamelde NDP-data het vertrouwen in goede doelen gerelateerd aan het geefgedrag. Het blijkt dat donateurs vooral twijfels hebben over de doelmatigheid van de besteding van giften. Ouderen hebben wat dit betreft meer vertrouwen dan jongeren. Toch geven de jongeren ondanks dit lagere vertrouwen relatief veel.

Stop PIN Now! - Het leek zo'n veelbelovend fenomeen: collecteren met mobiele pinapparaten. Maar gevers blijken massaal af te haken als er een collectant voor de deur staat met een dergelijk apparaat. Stop Aids Now! stopte na een proef in 2007 al met pincollecteren. Ook het Reumafonds gooit er het bijltje nu bij neer. Deze test in samenwerking met de Universiteit van Amsterdam leert dat slechts een op de elf mensen wil doneren via de pinautomaat. Ter vergelijking: de oude vertrouwde collectebus scoort een geefpercentage van 68%. Ook wanneer er een keus wordt geboden tussen collectebus en pinautomaat daalt de geefbereidheid. De onderzoekers wijden het matige testresultaat aan een combinatie van psychologie en veiligheid. Donateurs toetsen niet graag hun pincode in bij iemand die ze niet kennen. Ook het feit dat er de laatste jaren regelmatig incidenten zijn geweest rond neppostbezorgers met pinapparaten kan een rol hebben gespeeld.

Keursoap (4) - Nadat het ISF zich teleurgesteld heeft teruggetrokken uit de CBF-werkgroep die een ‘klein keur' voorbereidt, gaat de toezichthouder onverdroten door met haar eigen certificaat voor kleine doelen. FM verneemt uit betrouwbare bron dat het CBF daar ook een financier voor heeft gevonden. Ontwikkelingsorganisatie NCDO (Nationale Commissie voor internationale samenwerking en Duurzame Ontwikkeling) is bereid om het project ‘certificering kleine goede doelen' financieel te ondersteunen.

Crisis! What crisis? - FM-verslaggever Marc van den Tweel hoort op het AFP-congres in New Orleans voornamelijk optimistische geluiden over de verwachtte omzet uit fondsenwerving voor 2009. Nu is dat optimisme natuurlijk typisch Amerikaans. Is er dan echt niets aan de hand? 2008 is voor fondsenwervend Amerika het best vergelijkbaar met het jaar 2002 toen de internetluchtbel knapte en de naweeën van 9/11 merkbaar werden. Een kwart van de charities verwacht in 2009 maatregelen te moeten nemen om het kostenniveau van de eigen organisatie naar beneden te krijgen: vermindering van salarissen met 5 tot 10%. Ook vinden ontslagrondes plaats, gemiddeld wordt er afscheid genomen van 10% van de staf. Deze ontslagen vinden overigens vooral plaats bij programmastaf; fondsenwervers lijken de dans te ontspringen. Dat dan weer wel.

Impact! - Hoe goed doet de Hartstichting haar werk? Tot voor kort had het fonds er volgens directeurHans Stam ‘geen flauw idee' van. Door een impactmeting te laten verrichten door de Erasmus School of Economics wordt het maatschappelijke resultaat in harde cijfers uitgedrukt. Volgens de onderzoekers heeft de stichting de afgelopen 25 jaar voor circa 334 miljoen euro bijgedragen aan het dalen van de maatschappelijke kosten van hartinfarcten. Waar het gaat om acute hartinfarcten, heeft de Hartstichting een maatschappelijke impact van ten minste €81 miljoen op jaarbasis. Dit resultaat wordt bereikt met een investering van ongeveer €20 miljoen per jaar in onderzoek, preventie en voorlichting.

Impact? - Niet iedereen is direct onder de indruk van de impactmeting. Start Foundation-directeur Jos Verhoeven - nooit te beroerd voor een politiek incorrect geluid - zegt in zijn eigen nieuwsbrief: "Start Foundation worstelt al sinds 2003 met het thema en acht zich nog niet in staat om een verantwoorde overall-impactmeting te doen. Vooralsnog is onze slogan: ‘Better to be vague but right, than exact but wrong'."

Samenwerken - De noodzaak tot betere samenwerking in de sector - back- of front-office - doet zich steeds meer voelen. Een verstandig mens vraagt zich wel eens af: waarom is dit niet eerder gebeurd? Het Revalidatiefonds en het Fonds Verstandelijk Gehandicapten richten een gemeenschappelijk projectenbureau in. De zes medewerkers zijn afkomstig van beide fondsen en organiseren jaarlijks zes tot tien eigen initiatieven. Door bundeling van krachten hopen beide fondsen zich nog beter te kunnen inzetten voor de verbetering van de positie van mensen met een beperking.

Rondetafel - PricewaterhouseCoopers organiseert een maatschappelijke rondetafel "Verantwoord en duurzaam ondernemen in cocreatie". Deze maatschappelijke discussie tussen opinion leaders uit filantropie, bedrijfsleven en politiek vormt de opmaat voor het Civil Society Congres, dat op 9 juni in Rotterdam wordt gehouden. De uitkomsten van het debat vormen mede input voor de "Agenda Filantropie 2010" die tijdens het congres gepresenteerd zal worden. Aan de discussie nemen uit onze sector deel: Bas Arends (o.a. Oranjefonds), Cees Breederveld (Rode Kruis), Rien van Gendt (o.a. SBF, FIN), Mickey Huibregtsen (o.a. De Publieke Zaak), Liesbeth van Tongeren (Greenpeace), Steven de Waal (o.a. Open Space Foundation) en Jan Bouke Wijbrandi (Unicef). Opvallende deelnemer is ook oud-staatssecretaris Steven van Eijck (o.a. LHV, Actal). Van Eijck is de nieuwe dagvoorzitter van het Civil Society Congres. Tijdens de rondetafel blijkt al waarom dat een voortreffelijke keuze is.

Keursoap (5) - Het bestuur van het CBF besluit definitief tot de invoering van een CBF-Certificaat voor kleine goede doelen. Daarmee is het keurmerkschisma in de sector een feit, want ook ISF en Nationale Goede Doelentest lanceren nu, zoals aangekondigd, officieel hun Keurmerk Goede Doelen. Kleine fondsen - minder dan 150.000 euro eigen fondsenwerving en minder dan 500.000 euro totale inkomsten - kunnen zich vanaf nu tot het CBF wenden. Aanvragen van het keur kost in eerste instantie 550 euro. Niet alleen kleine fondsen, maar alle goede doelen kunnen terecht bij het nu concurrerende Keurmerk Goede Doelen...

Doe-het-zelf-hulp(eloos) - Eind 2007 gooide onderzoeker Lau Schulpen van CIDIN (Centre for International Development Issues) de knuppel in het hoenderhok van de doe-het-zelvers in ontwikkelingshulp, die vooral sinds de tsunami welig tieren. De zelfgenoegzaamheid van kleintjes - ‘wij doen het goedkoper, sneller en integerder dan de Novibs en Cordaids'- werd cru doorbroken. Schulpens kritiek is niet mals. Te incidenteel, te weinig op continuïteit gericht en te weinig samen met de lokale bevolking. Veel doe-het-zelvers werken bovendien geïsoleerd en ze leggen amper verantwoording af aan hun achterban. Maar ze kunnen rekenen op ieders sympathie. De eerste stappen naar meer professionalisering worden inmiddels gezet. Met vallen en opstaan, dat wel, zoals blijkt op de Dag van het Particuliere Initiatief in Nijmegen.

MEI

Merck toch hoe sterck - Merkenadviesbureau Consult Brand Strategy stelt opnieuw een merken toptien samen. Google is opnieuw het sterkste merk. In de top 10 staan twee goede doelen. Stichting CliniClowns is van een vierde plaats vorig jaar doorgestegen naar plaats twee. Consult Brand Strategy noemt de missie van CliniClowns uniek en de sympathiefactor van het merk hoog. De Nederlandse Hartstichting staat op nummer tien en doet het dus ook goed. Dat geldt ook voor KWF Kankerbestrijding, dat een sterk merk heeft maar de top 10 net niet haalt.

FIN-dag - Veel interesse voor de FIN-themadag ‘Van Duurzaam Denken naar Duurzaam Doen' op dinsdag 12 mei. De opvallendste gastspreekster is Prinses Irene . Vaak belachelijk gemaakt als paranormale treehugger, houdt zij een glashelder betoog over de centrale waarde van de natuur en al het leven op aarde voor iedere investeerder en weldoener. Giuseppe van der Helm (directeur Vereniging Beleggers voor Duurzame Ontwikkeling) betoogt dat duurzaam beleggen dubbel rendement oplevert. De VBDO heeft een Benchmark voor Pensioenfondsen opgesteld die ook voor particulieren en fondsen bruikbaar is.

Amstelveense primeur - Op 11 mei tekenen wethouder Groot van economische zaken en de heer Hasper, voorzitter van de Stichting Gemeenschapsfonds Amstelveen (SGA), het convenant tot samenwerking voor goede doelen en maatschappelijke projecten. Amstelveen is de eerste gemeente in Nederland die een samenwerking met de SGA en lokale marktpartijen begint om projecten en goede doelen te faciliteren. Waarom dat zo bijzonder is, leest u elders in deze editie.

Plus 10% - De drie grote goede doelenloterijen hebben in 2008 maar liefst 699 miljoen euro opgehaald bij het Nederlandse publiek. Een stijging van 10% ten opzichte van 2007. Belangrijkste conclusie is dat de loterijen voorlopig weinig van de recessie merken. Weliswaar nam het aantal deelnemers de laatste maanden van 2008 iets af, maar de daling is relatief beperkt. Er wordt door holding Novamedia overigens wel serieus rekening gehouden met de economische tegenwind. Directeur Boudewijn Poelmann acht het niet ondenkbaar dat het aantal deelnemers in 2009 verder terugloopt en dat dus ook de opbrengsten en afdrachten aan de goede doelen onder druk komen te staan.

Gevende bestuurders - Onze speciale correspondent voor de VS, Sofie Vriends, laat in een column zien dat van bestuurders in haar nieuwe vaderland vaak heel wat meer wordt verwacht dan bij ons. Het werven van fondsen bijvoorbeeld. Om te beginnen uit eigen zak. Vreemd? Vriends: "Nou, dan moet je geen bestuurder van een goed doel worden in Amerika. Hier zijn dit soort verwachtingen van bestuursleden volkomen normaal. 95% van de non profits ontvangt giften van bestuursleden en bijna 70% geeft aan dat dit een vereiste om in het bestuur zitting te nemen." Dat is different cook.

EFC-conferentie - FM's gelegenheidscorrespondent Milou Halbesma (Turing Foundation) doet verslag van de jaarlijkse conferentie van de
European Foundations Center Conferentie (EFC) in Rome: zeg maar de Europese koepel van vermogensfondsen. Milou heeft ook oog voor de smeuige details als zij deelnemer Rien van Gendt citeert:"Een President (Napolitano) die tijdens de opening van de EFC conferentie, zijn zorg uitspreekt over xenofobie en een Premier (Berlusconi) die dezelfde dag een wet aangenomen krijgt waardoor illegale immigratie als misdaad wordt gezien. Eindelijk een rel rond een EFC conferentie. Lang leve Napolitano!"

Geven In Nederland 2009 - Met ca. €4,3 miljard vertoont de filantropische middelenstroom in Nederland - ook over de langere termijn - een licht dalende trend, zowel in absolute zin (2005: €4,4 miljard) als in percentage van het Bruto Binnenlands Product. Deze daling is vooral een gevolg van verminderde bijdragen van bedrijven. Dit blijkt uit het tweejaarlijkse onderzoek Geven In Nederland van de VU, dat in Amsterdam wordt gepresenteerd. Onderzoeker Barbara Gouwenberg mag rechtzetten wat in diverse media al een klein hypje blijkt: allochtonen zouden meer aan goede doelen geven dan autochtonen. Gouwenberg: "Dat is een misvatting. Bij uitsplitsing blijkt dat allochtonen in verhouding tot autochtonen meer ‘informeel geven', d.w.z. aan familie. Aan goede doelen wordt in verhouding tot autochtonen minder gegeven. Dit noemen wij‘formeel geven'." Van je familie moet je het maar hebben.

JUNI

Keursoap (6) - Je kon erop wachten. Het CBF deelt de eerste certificaten voor kleine doelen uit. De toezichthouder heeft vier aanvragen gehonoreerd. De vier eerste Certificaathouders zijn: Stichting Befriend , Stichting Projecten Zuid-Afrika , Stichting Weeskinderen Kenia en Stichting Oost Europa Boskoop. Het Keurmerk Goede Doelen loopt warm met voorlichtingsbijeenkomsten.

Civil Society Congres - Deze jubileum-CS is beter en inspirerender dan vorige edities, meent FM-redacteur Marjan Smeitink. Dagvoorzitter Steven van Eijck (‘met een hoog ADHD-gehalte') en een filmpje met een serie interviewtjes met politici maken de zaal direct wakker. Onze volksvertegenwoordigers reageren op de stelling ‘De overheid doet te weinig met het maatschappelijk kapitaal van de filantropie-sector'. Halsema (GroenLinks) en Rutte (VVD) stemmen in en pleiten voor meer waardering en facilitering van filantropie. Volgens Halsema moeten maatschappelijke organisaties zich ook zélf meer engageren. Slob (ChristenUnie) benadrukte vooral vrijwilligerswerk.
Verdonk (TON) en Hamer (PvdA) waren duidelijk: de politiek bepaalt de beleidskaders en de rode lijn en de non-gouvernementele sector ‘mag dat vervolgens zelf invullen'. Steven van Eijck: ‘Hier schrik je toch van!' De zaal was unaniem: ‘wij bepalen onze kaders zélf wel.' Commentaar FM: "Klagen over weinig begrip bij de politieke windvaantjes van het Binnenhof is als klagen over het weer: het lucht even op, maar het gaat er niet minder hard door regenen. De sector heeft nog een wereld te winnen door een professionele, pro-actieve lobby in Den Haag."

Agenda - In de plenaire slotsessie van Civil Society Congres wordt de ambitieuze Agenda Filantropie gepresenteerd door Michael Rutgers en Ted van den Bergh van de Commissie Agenda Filantropie 2010. Beiden haasten zich te zeggen dat de Agenda geen dictaat is en nog lang niet ‘af'. Van den Bergh: "De sector als geheel zal het nu moeten oppakken. Er zullen mensen moeten zijn die nu een leidende rol op zich nemen. Ambitie! Leiderschap! We kunnen als sector best naar een verviervoudiging van onze budgetten." De Agenda wordt gefaciliteerd door Stichting Civil Society, belooft voorzitter Gosse Bosma.

Maagpijn - In de zaak rond mega-fraudeur Madoff maakt nu het eerste Nederlandse goede doel bekend dat het geld heeft verloren in het beleggingspiramidespel. De Maag Lever Darm Stichting (MDLS) geeft in het jaarverslag 2008 aan dat twee ton is ‘zoekgeraakt'. In de VS zijn heel wat goede doelen het slachtoffer van Madoff. Het vermoeden is dat het er ook in Nederland meerdere zullen zijn. Maar het blijft angstig stil, totdat de Maag Lever Darm Stichting dus erkent voor twee ton het schip in te zijn gegaan. Dapper.

Mvo als magneet - Hoogopgeleide professionals (vooral vrouwen) vinden het belangrijk om bij een bedrijf met duidelijke mvo-signatuur te werken. Ook opvallend: kennis doneren wordt belangrijker gevonden dan geld geven. Aldus onderzoek van Stichting Laluz en VNU Media. De hoogopgeleide professionals doen het liefst vrijwilligerswerk waarvoor kennis uit studie of werk toegepast kan worden. Bijna 90% van de actieve vrijwilligers blijkt hieruit (zeer) veel voldoening te halen. De geld donerende respondenten zeggen daarentegen in meerderheid (65%) dat zij hieruit weinig of geen voldoening halen.

Keursoap (7) - Aan de James Wattstraat ruiken ze nieuwe leden. De VFI besluit dat ook houders van het nieuwe CBF-certificaat voor kleine doelen lid van de koepel van landelijk wervende fondsen mogen worden. Dat lidmaatschap was voorheen uitsluitend voorbehouden aan houders van het CBF-Keurmerk en de Verklaring van geen bezwaar. Nu zijn dus ook de kleine fondsen welkom. In de praktijk gaat het veelal om fondsen die ongeveer een halve ton per jaar omzetten. Het gezamenlijke inkomen van deze ‘kleintjes' bedraagt ongeveer 300 miljoen euro, aldus de VFI.

JULI

Keursoap (8) - Het Keurmerk Goede Doelen zit ook niet stil. Na de lancering in mei, volgt nu een voorlichtingsbijeenkomst waar de potentiële keurmerkhouders met de benen naar buiten hangen. Begin juli hebben vijf organisaties het KGD al verworven en staan er vier op de drempel. Projectleider Mirjam de Bruin prikt in FM: "Het Goede Doelen Keurmerk maakt geen onderscheid tussen kleine en grote organisaties. Het CBF wekt de suggestie dat kleinere organisaties minder goed presteren dan grote organisaties. Kleinere organisaties vinden het uiteraard niet prettig om als minderwaardig te worden weggezet."

Keursoap (9) - Een telefoontje van het CBF naar de VFI doet wonderen. De koepel komt met een verklaring waar geen woord Chinees aan is: "De VFI houdt vast aan het bezit van het CBF-keur, de verklaring van geen bezwaar of het certificaat. Dit is in de eerste plaats in het belang van het vertrouwen van het publiek in onze sector. Een tweede keur zal dit vertrouwen geen goed doen."

Tweetraising - Twitter is niet alleen ontdekt als nieuwsmedium: ‘tweets' worden nu ook ingezet als fondsenwervingsinstrument voor goede doelen. Zo ook Jessica de Kok (Kaatmossel). Zij besluit haar achterban te gebruiken voor het goede doel en roept haar volgers op om 1 euro te doneren voor de bouw van een school in Afghanistan. Met succes: via de website Twitterveiling.nl is binnen een paar dagen ruim 18 duizend euro opgehaald. FM vraagt zich af: Wanneer volgt het eerste Nederlandse goede doel dat voluit op Twitter duikt?

AUGUSTUS

Liberaal kost geld - ‘Liberale' accountants die hun klanten meer vrijheid geven in het presenteren van jaarcijfers, sturen rekeningen die gemiddeld 5 tot 8% hoger liggen dan ‘conservatieve' accountants. Volgens Het Financieele Dagblad wordt deze correlatie gepresenteerd in een proefschrift van accountant Joost van Buuren, die promoveert aan Universiteit Nyenrode. Van de vier grootste accountantskantoren geeft PricewaterhouseCoopers (PwC) zijn klanten de meeste vrijheid, volgens Van Buuren. KPMG is de strengste. PWC is not amused en vindt de dissertatie "onder de maat". Volgens KPMG gaat de analyse van Van Buuren "te gemakkelijk voorbij aan de individuele kenmerken en complexiteit van elke accountantscontrole. We zijn geen machines. In onze professie komt het aan op individuele oordeelsvorming."

Online ondermaats - Aan de online profilering van goede doelen valt nog veel te verbeteren. Daardoor lopen veel organisaties donaties en donateurs mis. Gezien het enorme aanbod van goede doelen, is naast inhoud en vormgeving vooral de vindbaarheid een zwak punt bij de meeste goede doelen. Dit blijkt uit een onderzoek naar de online profilering van goede doelen op het gebied van hulp & ontwikkeling en natuur & milieu, uitgevoerd door het onafhankelijke Amsterdamse onderzoeksbureau WUA! in samenwerking met FM/Lenthe Publishers. Artsen zonder Grenzen, WNF en Greenpeace komen als beste uit de bus.

Testamentencrisis - Sinds begin 2009 loopt de markt voor testamenten langzaam terug. De eerste vijf maanden komen er al 12% minder klanten bij de notaris om een testament te laten opstellen dan in dezelfde periode in 2008, meldt het FD. De terugloop in testamenten wordt door deskundigen geweten aan het inzakken van de huizenmarkt. "Gaat de onroerendgoedpraktijk omlaag, dan gaat de familiepraktijk mee omlaag." De gevolgen voor de goede doelen zullen zich pas in de cijfers van 2010 openbaren.

SEPTEMBER

Crash gigagiften - Het aantal topdonors in de VS dat meer dan één miljoen dollar heeft geschonken aan goede doelen slinkt dit jaar meer dan dramatisch. Noteert The Chronicle of Philanthropy over 2008 nog 21 giften van ten minste één miljoen dollar, voor heel 2009 zijn er nog slechts twee van deze gigagiften geregistreerd. Ai. De top-3 filantropen over 2008 wordt aangevoerd door David Eddings die Reed College (in Portland Oregon) achttien miljoen dollar schonk. Dat is nog eens schoolgeld betalen!

Vrijwilligerswaarde - Ongeveer vier miljoen mensen doen aan vrijwilligerswerk en besteden daar jaarlijks één miljard uur aan. Dat komt overeen met ongeveer 560.000 voltijdbanen. Dat berekent de Erasmus Universiteit op verzoek van De Zonnebloem, dat deze maand het zestigjarig bestaan viert. Als de vrijwilligers betaald zouden worden op basis van de marktwaarde van hun werk, iets meer dan twintig euro per uur, zou het vrijwilligerswerk in ons land dus ruim twintig miljard euro kosten. De Zonnebloem heeft het onderzoek laten verrichten omdat het werk van vrijwilligers te weinig op waarde zou worden geschat.

Keursoap (10) - De Hoekse en Kabeljauwse twisten in keurmerkland verleiden Stichting Streetwise Network tot de ontwikkeling van een online Kieswijzer Keurmerken die kleine goede doelen moet helpen bij hun keuze voor een geschikt kwaliteitszegel. Het moet niet gekker worden.

Anti-cynisme - Omdat het maatschappelijke en politieke draagvlak voor humanitaire organisaties lijkt af te kalven, schrijft Tineke Ceelen, directeur van Stichting Vluchteling, een boek over de waarde en het belang van humanitaire hulp: ‘Hier en daar een crisis'. Oud-voetballer Ruud Gullit, met wie ze in 2005 voor de Postcodeloterij vluchtelingenkampen bezocht in Tsjaad, neemt het eerste exemplaar van het boek in ontvangst.

Het Leger ingezet - Het Leger des Heils en Start Foundation gaan een langdurige samenwerking aan om binnen drie jaar zo'n 300 werkplekken te creëren voor mensen die moeilijk aan een baan kunnen komen. Onder het motto ‘Werk voor Iedereen' zet het Leger des Heils zich in om in heel Nederland ondernemingen op te starten. De Start Foundation ondersteunt dit initiatief met expertise en met twee miljoen euro.

Erasmus Centre - Na jaren van voorbereiding is het woensdag 23 september zo ver: het Erasmus Centre for Strategic Philanthropy is een feit. Dat wordt gevierd met een goed bezocht symposium onder het motto: Doing Good, Done Better. Het nieuwe centrum is ontstaan door samenwerking tussen de Erasmus School of Economics, de Rotterdam School of Management en vermogensfonds Adessium Foundation. Het ECSP moet de leemte opvullen die bestaat tussen de academische en de filantropische wereld. Gastsprekers Carrington en Healy waarschuwen het ECSP voor een té ambitieuze agenda: ‘De succesvolste academische centra in de wereld zijn sterk gefocust.'

Laconiek - Het CBF vindt het niet nodig om het publiek te informeren over de risico's van beleggingen door goede doelen met hun donaties. Dit zegt de toezichthouder in reactie op een enquête van VARA's consumentenprogramma Kassa! onder haar nieuwsbrieflezers. Daaruit blijkt dat ruim negen van de tien Nederlandse donateurs er geen idee van heeft dat goede doelen met hun donaties beleggen. En dat maar liefst 88 procent van die donateurs stopt met doneren als ‘hun' goed doel met hun geld belegt. De VFI is ook niet onder de indruk: "Een beleggingsverlies is een papieren verlies is, geen reëel verlies. Goede doelen beleggen voor de lange termijn. Ze hoeven geen aandelen te verkopen en dus ook het verlies niet te nemen. Door een deel van hun reserves te beleggen boeken de organisaties op de lange termijn goede resultaten, betere resultaten dan wanneer zij al het gereserveerde geld op een spaarrekening zouden zetten. Van verdamping van giften is geen sprake." Elly Blanksma, Tweede Kamerlid CDA, vindt echter dat geen enkel goed doel risicovol om mag gaan met gegeven geld. Zij pleit er dan ook voor dat het CBF de bestaande richtlijnen aanscherpt. Overigens beleggen zeker niet álle goede doelen. Amnesty bijvoorbeeld, is principieel tegen het beleggen van geld. "Het is gegeven geld waar je het over hebt en daar moet je heel voorzichtig mee omgaan. Dat gaan we niet riskeren voor een paar procenten meer rendement", aldus directeur Eduard Nazarsky van Amnesty op de KASSA-site.

OKTOBER

Bel-me-niet-kost-me-veel - De nieuwe telemarketingregels en het Bel-me-niet Register die op 1 oktober 2009 zijn intrede doen, gaat met name goede doelen die veel donateurs werven via telemarketing, duizenden euro's kosten. Vooral het ontdubbelen, de langere gesprekken om consumenten op hun rechten te wijzen en de heffing voor het gebruik van het Bel-me-niet-register gaan een pittige rekening van duizenden euro's opleveren, rekent FM voor.

Afrekening - Enkele sectorgenoten slapen heel slecht als FM komt met de exclusieve voorpublicatie van Esther Jacobs' boek "Wat is jouw excuus?" Hoewel bedoeld als een raamvertelling over Jacobs' queeste naar zelfontplooiing, is het meer dan 300 pagina's dikke boek vooral een minutieus verslag van tien jaar ervaringen met de goede doelenwereld. Het beeld doemt op van een vrouwelijke Don Quichot die het in haar eentje opneemt tegen de masculiene gevestigde goede doelenmolens, waarin politieke spelletjes, zelfverrijking en eigenbelang een zwaar accent krijgen. Misschien wel zo'n zwaar accent, dat Jacobs in de ogen van veel lezers uit de goede doelenwereld haar doel voorbijschiet. Haar reconstructie is een keiharde (tegen)aanval geworden op personen en daarmee laadt zij de verdenking van stevig rancune op zich. Maar dat is de onmiskenbaar eigengereide Jacobs ongetwijfeld, ook met terugwerkende kracht, een worst: "Geen geld, geen baan, geen tijd? Geen probleem!"

Voor de Bakker - Bestuursvoorzitter Peter Bakker van TNT ontvangt uit handen van voormalig president Bill Clinton de ‘Clinton Global Citizen Award'. De prijs is een onderscheiding voor mensen die door hun persoonlijke leiderschap hebben ingezet om het leven van andere mensen op deze planeet te verbeteren. Bakker - inspirator voor de samenwerking van zijn TNT met het World Food Programme van de VN - is de eerste Europeaan die de prijs in de wacht sleept. Of de duizenden postbezorgers die er binnenkort uitgezwiept worden ook zo enthousiast zijn...

INGKA - FM-correspondente Sofie Vriends stuit op een stuk uit The Economist uit 2006. Daarin staat dat het grootste goede doel van de wereld helemaal niet de Gates Foundation is, maar een stichting die in Nederland zetelt, namelijk de "Stichting INGKA Foundation". Die stichting blijkt opgericht te zijn in 1982 door Ingvar Kamprad, de hoogste baas van IKEA. De Foundation is eigenaar van de IKEA Holding BV, die op haar beurt de winkels van IKEA wereldwijd beheert. Zij heeft als doel "innovatie op het gebied van architectuur en interieurdesign te bevorderen". Lekker vaag. The Economist heeft berekend dat de stichting in 2005 een geschat vermogen had van 36 miljard dollar. De stichting heeft keurig de ANBI-status gekregen van de Belastingdienst en geniet zodoende van de belastingvoordelen voor goede doelen. Maar welke? In Nederland vind je geen kantoor, alleen een obscuur postadres in Zuid-Amsterdam, geen telefoonnummer, geen jaarverslag, geen lijst van begunstigden, geen naam van een directeur. Niets. Het enige wapenfeit van de stichting dat te achterhalen valt, is een door het Zweedse Lund Instituut gerapporteerde donatie van 1,7 miljoen dollar in 2005. Ter vergelijking, de Gates Foundation keerde in datzelfde jaar meer dan 1,5 miljard dollar uit aan giften. Blijkt dus dat Ikea niet alleen de rijkste stichting is maar waarschijnlijk ook de minst transparante en minst vrijgevige ter wereld. Columnist Schuringa houdt het op "de grootste wiswasserette ter wereld".

Dienstendag - VFI Diensten-directeur Monique van Bijsterveld en haar team organiseren een geslaagde "Dienstendag" in ‘t Spant in Bussum. Ruim 150 leden, leveranciers en een aantal niet-leden komen af op een gevarieerd programma, dat 's avonds wordt afgesloten met de uitreiking van de Socutera Jaarprijs 2009 voor het beste goede doelenspotje. Astma Fonds gaat met de eer strijken.

FIN StartersDesk - SER-voorzitter Alexander Rinnooy Kan ontvangt het eerste exemplaar van ‘Het oprichten van een vermogensfonds' uit handen van FIN-voorzitter Rien van Gendt en redacteur Jacqueline Detiger. Met deze uitgave en de oprichting van een FIN StartersDesk wil de koepel voor vermogensfondsen informatie en advies beschikbaar stellen aan diegenen die van plan zijn om een vermogensfonds op te richten. En dat blijken er steeds meer te zijn.

Transparant Prijs - Het Nationaal Muziekinstrumenten Fonds (NMF) is de overall-winnaar van de Transparant Prijs 2009. De prijs (PWC i.s.m. Stichting Civil Society) wordt in de Nieuwe Kerk in Den Haag uitgereikt door juryvoorzitter Alexander Rinnooy Kan (ja hij weer). De Turing Foundation wint in de categorie vermogensfondsen en daarmee behaalt Milou Halbesma haar tweede trofee, nadat zij enige jaren eerder ook al voor KWF Kankerbestrijding het podium op mocht. Rinnooy Kan moppert nog wel over de tegenvallende deelname van de vermogensfondsen en dreigt zelfs de categorie in te trekken. FIN-voorzitter Rien van Gendt geeft wat diplomatiek tegengas, maar Jos Verhoeven - directeur van de deelnemende Start Foundation - is er helemaal klaar mee, zo zal enkele weken later blijken in een ingezonden brief in FM Weekly.

Transparantprijs (2) - Verhoeven - "he never takes prisoners" - in FM Weekly: "Volgens deze wijze beoordelaars zijn wij het slechtste jongetje in de klas. Dat is op zijn zachts gezegd merkwaardig als je kijkt naar de weging van de criteria. Ik durf gerust te stellen dat ons jaarverslag een van de weinige is dat juist tracht om zo kritisch mogelijk de outcome en impact weer te geven van onze activiteiten. Dat zie ik nagenoeg nergens op dergelijke schaal terug. Ik kan niet anders dan tot de conclusie komen dat we in de verkeerde wedstrijd spelen. Ik heb dan ook besloten om aan die flauwekul niet meer mee te doen. Ik zou de vermogensfondsen willen oproepen om een impactprijs in te stellen met een onafhankelijke visitatiecommissie die zijn goddelijke gang mag gaan om ons soort maatschappelijk investeerders jaarlijks de maat te nemen. De Transparantprijs moet zich maar bezighouden met de wervende fondsen zodat de donateurs kunnen beoordelen of hun centjes daar terecht komen waar ze willen dat ze terecht komen."

Positivo's guller - Een opvallende uitkomst in de najaarsmeting van het Nederlands Donateurspanel. Er blijkt een positieve relatie te zijn tussen optimisme en dankbaarheid en het geefgedrag; wie optimistisch is ingesteld en voor meer zaken in het leven dankbaar is, ontleent meer plezier aan het geven en geeft ook vaker. Optimisten hebben ook meer vertrouwen (dertig procent) in nationale goede doelenorganisaties dan de (gematigd) pessimisten (twintig en negen procent). Dit blijkt uit het experiment van socioloog René Bekkers, dat werd gehouden onder de respondenten van het NDP.

Herrie in de hut - Drie regionale afdelingen van het Rode Kruis dagen het landelijk bestuur voor de rechter. Ze zijn faliekant tegen een ingrijpende reorganisatie die de instelling wil doorvoeren. De fusie betekent dat alle lokale afdelingen moeten worden opgeheven als rechtspersoon en rechtstreeks onder een landelijke organisatie komen te vallen. Bij het Nederlandse Rode Kruis, zijn via driehonderd lokale afdelingen ruim 33.000 vrijwilligers aangesloten. De organisatie telt 591.000 leden. De dissidenten in de wakkerste krant van Nederland: "Wij vrezen dat onze vrijwilligersorganisatie een bureaucratisch log apparaat zal worden. Het zal volgens ons ten koste gaan van ons sociale werk met de kwetsbare mensen in de samenleving en er zal meer accent komen op de internationale hulp". Volgens algemeen directeur Cees Breederveld van het Nederlandse Rode Kruis is dat een misvatting. "Dit is puur een formeel juridische reorganisatie", zei hij in dezelfde krant. "Het moet vooral kosten besparen, zoals de tonnen euro's die al die ruim driehonderd accountantsverklaringen jaarlijks kosten. En de bezittingen blijven juist in beheer van de regio's." Much ado about nothing.

Bauman leidt fusie - ISF (lokale fondsenwervers) en NGF (beroepsvereniging fondsenwervers) zetten een volgende stap op weg naar de voorgenomen fusie. ISF-voorzitter Peter Helmer en NGF-voorzitter Ramses Man geven een adviescommissie onder leiding van Martin Bauman (partner bij PwC) opdracht om een voorstel te doen voor de statutaire structuur van een nieuwe, gezamenlijke organisatie. De nieuwe naam voor het fusieproduct wordt waarschijnlijk iets in de trant van het "Nederlands Instituut voor Fondsenwerving". "Ons voorbeeld en onze evenknie is het Britse Institute of Fundraising", zegt Ramses Man.

Keursoap (11) - Daar istie weer! Op de vraag of Ramses Man niet ruimte ziet voor nog meer samenwerking in de sector, zegt hij: "Het is jammer dat er nu twee keurmerken zijn. Ik hoop dat dat er over drie jaar nog maar één is. Het CBF is niet erg flexibel in het zich aanpassen aan het veranderende filantropische landschap. Er is een hele nieuwe stroom instellingen op de markt gekomen, die allemaal een keurmerk willen maar die niet kunnen voldoen aan de voorwaarden van het CBF. Daarmee is het CBF-keur een protectionistisch instrument voor de gevestigde doelen geworden."

IFC - FM-redacteur Marjan Smeitink komt al jaren op het International Fundraising Congress in Noordwijkerhout. Zij noteert als gevolg van de crisis een kleine teruggang in bezoekers, maar een optimistische sfeer. ‘Change' is het motto van dit jaar en bij de openingssessie en op veel workshops was dát dan ook het toverwoord. En vrijwel elke spreker refereert aan hét recente megasucces voor fondsenwervers: de fundraising-campagne van Obama in 2008. Hoe doet-ie dat toch? Het Nederlands Genootschap voor Fondsenwervers organiseert een bijeenkomst voor haar leden op het IFC. Top-onderzoeker en fundraiser Tony Myers geeft een verslag van zijn jarenlange onderzoek: Wat drijft major donors en hoe kunnen we potentiële grote gevers beïnvloeden om aan ons te geven?

Brandbrief - Het CBF wordt in een open brief ter verantwoording geroepen over een fors verlies dat de organisatie in 2008 heeft geleden op de beurs. De briefschrijvers, onderwie gekend criticaster Irene Mol (Stichting Pequeno) en Els de Groen (Europarlementariër), uiten kritiek op het financieel beleid van de het CBF. De toezichthouder zag vorig jaar bijna 190 duizend euro aan belegd vermogen verdampen. De brandbrief veroorzaakt ogenschijnlijk weinig brand: daarvoor zorgt de tefal-laag waarmee CBF-directeur Adri Kemps lijkt voorzien en het gebrek aan belangstelling van de landelijke media.

Minder gul - De dertig gulste Nederlandse grootgevers hebben in 2008 gezamenlijk ruim zeventig miljoen aan goede doelen gegeven. Dat is zo'n vijftig miljoen minder dan in het jaar ervoor. TomTom-oprichter Pieter Geelen is voor de derde achtereenvolgende jaar 's lands grootste particuliere filantroop. Dat blijkt uit de lijst met Gulle Gevers die het tijdschrift Miljonair jaarlijks bij elkaar fröbelt. Opvallende nummer twee is ondernemer en filantroop Jacob Gelt Dekker, in de vorige editie nog nummer 24. Hij spendeert ‘enkele miljoenen' (lekker accuraat) op jaarbasis, onder meer voor een nierdialysekliniek op Curaçao. Nummer drie is de familie Nefkens, die fortuin vergaarde met de autohandel. Daarmee staan ze nog boven Joop van den Ende en voormalig projectontwikkelaar Fred Matser.

SMS-oorlog - Hank Sweep, oprichter van de sms donatiedienst "Het Goede Doel SMS" haalt vol uit in FM Weekly. Hij beschuldigt brancheorganisatie VFI van "plagiaat" en "diefstal". Volgens Sweep heeft de VFI zijn dienst schaamteloos gekopieerd met "Geef SMS" en houdt zij deze nu exclusief voor CBF-Keurmerkhouders, terwijl Het Goede Doel SMS open staat voor álle goede doelen. Niet de VFI, maar Sweep zelf haalt een fikse bloedneus, want alle partijen - ook de telecomoperators, die hij in zijn kamp waande - ontkennen de beschuldigingen en weerspreken de aantijgingen van Sweep. Dat heet ‘van een koude kermis thuiskomen'.

NOVEMBER

Successiewet - De nieuwe Successiewet die door de Tweede Kamer wordt aangenomen, gaat volgens Rien van Gendt, voorzitter van de samenwerkende brancheorganisaties filantropie (SBF), in de uitvoering tot problemen leiden. Volgens Van Gendt heeft het veel te maken met het feit dat er amper overleg is geweest met de goededoelensector zelf. Op de vraag of hij de nieuwe wet een verbetering vindt, antwoordt Van Gendt: "Op het punt van de ANBI's had de wet helemaal niet behandeld hoeven worden. Dat liep eigenlijk heel goed. Overigens is de Belastingdienst er niet eens aan toegekomen om de verschillende ANBI-beschikkingen te toetsen."

Matige rapportcijfers - Met uitzondering van de internationale hulporganisaties dalen de inkomsten van landelijk wervende goede doelen uit andere dan eigen fondsenwerving significant in 2008 door de negatieve beleggingsresultaten: minus 12,5% t.o.v. 2007. De eigen fondsenwerving neemt vorig jaar juist toe met bijna 6%. Dit blijkt uit het jaarlijkse "Goede Doelen Rapport" van de VFI. Dat rapport presenteert de resultaten van onafhankelijk onderzoek door SOE Economisch Onderzoek waarin de trends en ontwikkelingen van de VFI-leden over het jaar 2008 zichtbaar worden. Tweederde van de leden deed mee aan dit jaarlijkse sectoronderzoek, dat wordt gedomineerd door de intredende economische recessie en de sterke beursval. Zo wordt de lichte groei van totale inkomsten voor een belangrijk deel bepaald door de toename van het aantal VFI-leden; de inkomsten van bestaande leden die eerder aan het onderzoek deelnamen, liep terug met 5,5%. Bij de natuurorganisaties en de welzijn- en cultuurorganisaties kelderden de inkomsten met maar liefst 17%. De afname van de totale inkomsten is volgens het rapport grotendeels te wijten aan het gevolg van negatieve beleggingsresultaten. Een kwart van de VFI-leden verwacht over 2009 een inkomstendaling; eenvijfde juist een stijging. Eenderde van de organisaties gaat uit van een hogere doelbesteding in 2009 ten opzichte van 2008. Geen wonder dus dat negentig procent verwacht dat de reserves eind 2009 flink lager zullen zijn.

EVPA - FM spreekt tijdens het EVPA-congres medio november in Amsterdam met Serge Raicher. Raicher is mede-oprichter van de European Venture Philanthropy Association in 2005 en hij werd vorig jaar tot voorzitter van deze organisatie gekozen. De leden van EVPA staan voor een betrekkelijk nieuwe vorm van filantropie. ‘VP' betekent: niet zomaar geven, maar lenen en participeren. Investeren in maatschappelijke projecten alsof het een investering in een onderneming betreft. Dat is de wijze waarop rijk geworden ondernemers (o.a. uit de private equity-sector) maatschappelijke problemen willen oplossen: zakelijk, bedrijfsmatig en betrokken. De EVPA (opgericht 2004, hoofdzetel Brussel) is een snel groeiende belangenvereniging van personen en organisaties die zich bezighouden met venture philanthropy.

Vakdag - Het was weer een drukte van belang in het Rotterdamse Maasgebouw tijdens de derde Vakdag Fondsenwerving, mogelijk gemaakt door de vele sponsors/adverteerders in de markt voor fundraising. In een exclusieve sessie o.l.v. Ramses Man en Deny de Jong discussieerden zo'n veertig vakgenoten over de opkomst van ‘social media' in het kader van de Agenda Filantropie 2010. Conclusie: offliners zijn flatliners!

terug naar index

print dit artikel | verstuur dit artikel